Çölyak hastalığı — glütene karşı ortaya çıkan ve HLA-DQ2 ile HLA-DQ8 genleriyle güçlü bir ilişki gösteren bir otoimmün reaksiyondur. Genetik testler, çölyak hastalığını neredeyse kesin olarak ekarte edebilir veya genetik yatkınlığı doğrulayabilir.
Tüm genom dizileme, glüten duyarlılığını belirleyen HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 varyantlarını tespit ederek, tanı sürecine destek sağlar ve risk altındaki kişilerde çölyak hastalığını ekarte eder.
Çölyak Hastalığı
Çölyak hastalığı, genetik yatkınlığı olan kişilerde glüten alımının tetiklediği bir otoimmün hastalıktır. Dünya genelinde prevalansı yaklaşık %1 olup, Avrupa kökenli popülasyonlarda daha yüksektir. Klinik tablo oldukça değişkendir: klasik tablo malabsorbsiyon (ishal, steatore, kilo kaybı), karın ağrısı ve çocuklarda büyüme geriliğini içerir; dermatitis herpetiformis (kaşıntılı cilt belirtisi) çölyak hastalarının %15–25'inde görülür; klasik olmayan tablolar ise izole karaciğer enzimleri yükselmesi, anemi, osteoporoz veya nörolojik semptomları içerir. Tanı, serolojik testler (doku transglutaminaz IgA antikoru, endomizyal antikor) ve villöz atrofi gösteren ince bağırsak biyopsisi ile konur. Dikkat çekici bir şekilde, çölyak hastalığı hastalarının yaklaşık %98,4'ü HLA-DQ2 veya HLA-DQ8 taşır, bu da HLA genotiplemeyi güçlü bir tanı aracı haline getirir.
HLA-DQ2 ve HLA-DQ8, HLA bölgesindeki birbirine yakın genler tarafından kodlanan α ve β zincirlerinin heterodimerleri olan MHC sınıf II molekülleridir. HLA-DQ2, HLA-DQA1*05 ve HLA-DQB1*02 zincirlerinden oluşur; HLA-DQ8 ise HLA-DQA1*03 ve HLA-DQB1*03:02'den oluşur. Bu moleküller, glüten peptid dizilerini tamamlayan spesifik ankraj kalıntısı gereksinimlerine sahip peptid bağlama ceplerine sahiptir. Patojenik mekanizma T hücresi aracılıdır: glüten peptidleri doku transglutaminaz tarafından deamide edilir ve HLA-DQ2 veya HLA-DQ8 molekülleri için güçlü MHC ligandları oluşturur. Oto-reaktif T hücreleri, DQ2/DQ8 tarafından sunulan bu glüten kaynaklı epitopları tanır ve bağırsak iltihabı ile villus atrofisini tetikleyen Th1 ve Th17 yanıtlarını başlatır. Genel nüfusun yaklaşık %30–40'ı DQ2 veya DQ8 taşır, ancak sadece %3–5'i çölyak hastalığına yakalanır; bu da ek genetik ve çevresel faktörlerin gerekli olduğunu gösterir.
HLA-DQ2/DQ8 testi özellikle bir dışlama aracı olarak yararlıdır: DQ2 ve DQ8’in bulunmaması, çok yüksek negatif öngörü değeri (~%100) ile çölyak hastalığını büyük ölçüde dışlar. Çölyak hastalığını düşündüren serolojik bulguları olan bir hastada negatif sonuç, tanının yeniden değerlendirilmesini gerektirir. Pozitif sonuçlar, HLA riskinin mevcut olduğunu doğrular ancak çölyak hastalığı tanısını koymaz; ek testler (serolojik ve endoskopik) gereklidir. HLA testi, halihazırda glütensiz diyet uygulayan hastalarda (seroloji yanlış negatif sonuç verebilir), 2 yaşın altındaki çocuklarda (seroloji daha az güvenilirdir) ve çölyak hastalarının birinci derece akrabalarında (nüfus riskinin %10–15'i) özellikle değerlidir. Asemptomatik risk altındaki aile üyelerinde, DQ2/DQ8'in yokluğu endoskopik tarama ihtiyacını güvenilir bir şekilde ortadan kaldırabilir.
HLA-DQ2/DQ8 tiplemesi, risk altındaki gruplarda tanıya destek sağlamak ve bazı durumları dışlamak açısından yararlıdır. Standart test paketlerinin HLA tipleme kapasitesi sınırlı olabilir.
HLA testi, çölyak hastalığını dışlamak için etkili bir yöntemdir
HLA-DQ2 ve HLA-DQ8 genlerinin bulunmaması, çok yüksek negatif öngörü değeri (~%100) ile çölyak hastalığını büyük ölçüde dışlar. Standart genetik testler, kapsamlı HLA-DQA1 ve HLA-DQB1 tiplemesini içermeyebilir. Ancak, HLA testlerinin sınırlamaları vardır: genel popülasyonun %30–40'ı DQ2/DQ8 taşıyıcısı olmasına rağmen sadece %3–5'i çölyak hastalığına yakalandığından, pozitif sonuçlar sadece genetik yatkınlığı doğrular, hastalığın varlığını değil. Tüm genom dizilemesi, HLA varyant verilerini yakalar ve tanı desteği, aile taraması ve tanısal ikilemlerde çölyak hastalığının dışlanması için kesin HLA-DQ2/DQ8 risk değerlendirmesi yapılmasını sağlar.
HLA genotipi, çölyak riskini belirler ve aile taramasına yön verir
HLA-DQ2 veya HLA-DQ8 genini taşıyan hastalar çölyak hastalığı açısından genetik risk altındadır; DQ2/DQ8 negatif çıkan hastalar ise çölyak hastalığına yakalanma olasılığının son derece düşük olduğu konusunda rahatlayabilirler. Çölyak hastası olduğu bilinen ailelerde, birinci derece akrabalara yapılan HLA-DQ2/DQ8 testi, kimin genetik risk taşıdığını (ve serolojik taramadan geçmesi gerektiğini) ve kimin taşımadığını (ve gereksiz izlemden kaçınabileceğini) belirler. Halihazırda glütensiz diyet uygulayan hastalar için, HLA testi, diyette glüten kaçınılması nedeniyle seroloji negatif çıktığında, çölyak hastalığı şüphesini doğrulamaya yardımcı olur. Tıbbi kayıtlara işlenen HLA genotipi, taşıyıcı olmayanlarda gereksiz diyet kısıtlamalarını önler ve gerçek genetik risk altındaki taşıyıcılara gözetimi odaklar.
DNA'nızın tamamı (sadece bir kısmı değil)
Geleneksel genetik testler, genomunuzun büyük bir kısmını göz ardı ederek sınırlı gen gruplarını inceler. Biz ise genomunuzun tamamını — her geni ve genler arasındaki her bölgeyi — dizilendiriyoruz.
Kapsamlı analizler ve uzmanlık raporları
Okuması kolay ve hem sizin hem de doktorunuzun harekete geçebileceği çözümler sunuyor. Yorumlanması gereken bir dosya değil — 200'den fazla klinik rapor, kategorilere göre düzenlenmiş.
Sınavınız her yıl daha da değer kazanıyor
DNA'nız değişmez, ancak genom bilimi hızla gelişiyor. Her ay, yeni varyant-hastalık ilişkileri keşfediliyor. Bu bulguları doğruluyor ve raporlarınızı otomatik olarak güncelliyoruz. Testiniz her yıl daha da değer kazanıyor.
Doktorların en zor vakalarında elde ettikleri sonuçlar.
Kırk yıllık belirsizlik. Tek bir test.
Bir hasta, Birleşik Krallık sağlık sisteminde onlarca yıl boyunca teşhis konulamadan yaşamıştı. Glasgow Queen Elizabeth Üniversite Hastanesi’ndeki NHS klinik ekipleri tarafından kabul edilen Dante verileri, Noonan Sendromu’nu ve daha önce tespit edilememiş bir RUNX1 lösemiye bağlı varyantını ortaya çıkardı. 40 yıl sonra, nihayet bir cevap buldular.
Kitabı baştan sona okumak, konuyla ilgili tam bir fikir verir.
Bir hasta, periyodik felç şikayetiyle Dante'ye başvurdu. Genomun tamamının incelenmesi sonucunda, eşzamanlı bir kalıtsal kalp bulgusu — Brugada sendromu — tespit edildi; hastanın doktoru da bunu bir EKG ile doğruladı. Bu sonuç, bir aile ferdinin açıklanamayan kalp öyküsünü de aydınlattı. Tek bir test. İçinde tüm cevaplar.
2019 yılında dizilendi. Veriler 2021 yılında işlendi.
Jennifer, meme kanseri teşhisi konmadan iki yıl önce Dante ile genom dizilimini yaptırdı. Tedaviye başlandığında, Dante’nin farmakogenomik verileri, kendisine reçete edilen kemoterapinin ciddi yan etkilere yol açacağını gösterdi. Doktoru alternatif bir tedavi yöntemi seçti ve Jennifer, ilk günden itibaren etkili bir tedaviye başladı.
Her genetik soru, kapsamlı bir yanıtı hak eder.
İster bugün cevaplar arıyor olun, ister yarın için sağlığınızı korumaya çalışıyor olun, başlangıç noktası ancak genomunuzun tamamını kapsamlı bir şekilde incelemektir.
Bu, ailenizde görülen bir durum. Artık bunun genlerinizde olup olmadığını öğrenebilirsiniz.
Genomunuzda kalp hastalıkları, kanser ve nörolojik rahatsızlıklar gibi tıbbi durumlarla ilişkili kalıtsal varyantlar bulunmaktadır. Sonuçlara anlam kazandıracak klinik derinlikte bir yaklaşımla bunların hepsini inceliyoruz.
Daha fazla bilgi edinin →Geleneksel laboratuvar testleri her şeyin yolunda olduğunu söylese de, siz durumun öyle olmadığını biliyorsunuz.
Standart tanı testleri, önceden belirlenmiş bir dizi yanıtı kontrol eder. Biz ise DNA’nızın tamamını diziliyoruz — hiçbir testin kontrol etmek üzere tasarlanmadığı kısımlar da dahil. Cevap genomunuzda saklıysa, onu bulmanıza yardımcı olacağız.
Daha fazla bilgi edinin →Teşhisiniz doğru olabilir. Tedavi planınız eksik olabilir.
Genleriniz, hangi tedavilerin işe yarama olasılığının yüksek olduğunu — ve hangilerinin yaramayacağını belirler. Biz, doktorunuza tedavi planınızı şekillendirmek için gerekli araçları ve bilgileri sağlıyoruz.
Daha fazla bilgi edinin →Bir şey seni bu soruyu sormaya zorlamadan önce bilmek istiyorsun.
Bazı insanlar harekete geçmek için bir tanı veya aile öyküsü beklemez. Tam genom dizilemesi size genetik durumun tam resmini hemen sunar — böylece siz ve doktorunuz durum acil hale gelmeden önce bilgiye dayalı kararlar alabilirsiniz.
Daha fazla bilgi edinin →Zaten bir DNA testi yaptırdınız. İşte bu testin size söyleyemediği şeyler.
Çoğu tüketiciye yönelik DNA testi, genomunuzun %0,1'inden azını analiz eder. Biz ise genomunuzun tamamını analiz ediyoruz.
Daha fazla bilgi edinin →Klinik düzeyde sonuçlar. Bireyler tarafından tercih edilen, doktorlar tarafından en karmaşık vakalarda güvenilen bir ürün.
Dante Genom Testi, Birleşik Krallık’taki bir ulusal acil hastanesindeki uzmanların Noonan Sendromu’nu ve daha önce tespit edilememiş, lösemiye bağlı nadir bir genetik varyantı tanımlamasına yardımcı oldu. Bu sonuç, hastanın tedavisini değiştirdi.
Onaylayan ve yayınlayan
Tüm genom dizilemesi hakkında sık sorulan sorular.
Tüm genom dizilemesi ile hedefli genetik test arasındaki fark nedir?
Hedefli genetik testler — standart kalıtsal kanser panelleri dahil — belirli bir gen grubundaki bilinen varyantların önceden tanımlanmış bir listesini inceler. Bu testler, önceden belirlenmiş hedefleri tespit etmek üzere tasarlanmıştır. Tam genom dizilemesi ise tüm genomunuzu inceler: 6 milyar baz çifti, her geni ve genler arasındaki her bölgeyi. JAMA Oncology dergisinde yayınlanan bir Mayo Clinic çalışması, standart test kılavuzlarının kalıtsal kanser mutasyonları olan hastaların yarısından fazlasını gözden kaçırdığını ortaya koydu. Genom Testi'nin sabit bir listesi yoktur.
Sonuçlarım hazır olduğunda ne alacağım?
Dante Genome, kalıtsal kanser, kalp rahatsızlıkları, nadir hastalıklar, farmakogenomik, taşıyıcı durumu ve daha fazlası gibi klinik kategorilere göre düzenlenmiş 200'den fazla hekimlere hazır rapor sunar. Raporlar, güvenli Genome Manager hesabınıza gönderilir ve doğrudan klinik kullanım için uygun biçimde düzenlenir. Genom verileriniz kalıcı olarak saklanır ve bilimsel gelişmeler doğrultusunda otomatik olarak yeniden analiz edilir.
Klinik açıdan önemli bir varyant tespit edilirse ne olur?
Patojenik veya patojenik olasılığı yüksek bir varyant tespit edilirse, bu durum klinik bağlam, yayınlanmış kanıtlar ve önerilen sonraki adımlarla birlikte doktorlara sunuma hazır raporunuzda açıkça belirtilecektir. Klinik açıdan önemli tüm bulguları, aile üyeleri için izleme, risk azaltma veya kaskad testlerine ilişkin kararlar konusunda size rehberlik edebilecek doktorunuzla veya bir genetik danışmanla paylaşmanızı öneririz.
Bu, 23andMe veya AncestryDNA gibi tüketici DNA testlerinden ne farkı var?
Tüketiciye yönelik DNA testleri, genomunuzun %0,1’inden daha azını okuyan genotipleme çipleri kullanır — bu, önceden seçilmiş, yaygın varyantlardan oluşan çok küçük bir kümedir. Bu testler, klinik genetik bulgular için değil, soy ve popülasyon düzeyindeki özellikler için optimize edilmiştir. Dante Genom Testi, genomunuzun %100'ünü 30X kapsama ile diziler; bu, klinik tanı ortamlarında kullanılan standartla aynıdır. Bu iki testin kapsamı, metodolojisi veya klinik yararı açısından karşılaştırılması mümkün değildir.
Sonuçların alınması ne kadar sürer ve nasıl iletilir?
Örnek alma setiniz, siparişinizden sonraki 48 saat içinde kargoya verilir. Örneğiniz CLIA sertifikalı laboratuvarımıza ulaştığında, dizileme ve analiz işlemleri 6–8 hafta sürer. Sonuçlar güvenli bir şekilde Genome Manager hesabınıza gönderilir; burada raporlarınıza erişebilir, bunları doktorunuzla paylaşabilir ve genomunuzla karşılaştırılarak doğrulanmış yeni bulgular hakkında otomatik güncellemeler alabilirsiniz.
Dünya çapında hasta hakları savunucusu gruplarla işbirliği yapıyoruz.
Dante Labs, her büyüklükteki hasta hakları savunuculuğu grubuyla çalışmaktadır — çölyak hastalığı ve diğer nadir ya da yaygın hastalıklar için. Sanal hasta hakları savunuculuğu grupları da dahil olmak üzere, dünyanın her ülkesindeki gruplara destek veriyoruz.
Üyelerinize özel raporlar, grup indirimleri ve paketler sunabiliriz. Lütfen formu kullanarak bize ulaşın; iki iş günü içinde sizinle iletişime geçeceğiz.
- Üyeleriniz için kişiye özel genom raporları
- Grup indirimleri ve kişiye özel paketler
- Herhangi bir ülke — sanal gruplar dahil
- Kapsam dahilindeki nadir ve yaygın hastalıklar
Mesaj alındı.
2 iş günü içinde sizinle iletişime geçeceğiz. Doğrudan takip etmek isterseniz: hello@dantelabs.com
Tek bir test.
Bir ömür boyu cevaplar.
Evinize gönderilen tek bir kit. Tüm genomunuz, tanı kararlarında kullanılan klinik standartlara göre dizilenir. 6–8 hafta içinde Genome Manager hesabınıza gönderilen 200'den fazla hekimlere uygun rapor — kalıcı ve bilimsel gelişmelerle birlikte güncellenir.
48 saat içinde gönderilir · 6–8 hafta içinde sonuçlanır
